Čiji je dvorac Fantast?

U utorak je u  Beogradu predstavljena knjiga novinara Draga Delića pod intrigantnim naslovom: “Portreti najvećih srpskih industrijalaca“. Ipak knjiga nije toliko intrigantna koliko ste možda poželeli: bavi se industrijalcima čija su bogatstva nastajala u XIX veku. Tu su portreti Teokarevića, Vlade Ilića, Dundjerskih, Bajlonija, Vajferta, Luke Ćelovića, Braće Krsmanović, Konjovića, Rogožarskih, Vlade Mitića, Miloša Savčića, Veljkovića, Kolaraca, Nikole Spasića i Radojlovića.

Čitaocima Ekonomskih Vesti, kao preporuku da istražuju dalje i, ako već nisu,  obavezno posete dvorac (135 km od Beograda, 60 km od Novog Sada) sa kapelicom koju je oslikao Uroš Predić,  prenosimo deo knjige posvećen Bogdanu Dundjerskom (1861-1943).

„Važio je za veoma uticajnog i kontroverznog poslovnog čoveka i političara, nekoliko puta je uvećao bogatstvo koje je nasedio od oca“, piše u knjizi, ali nema objašnjenja kako je to Dundjerskom pošlo za rukom.

„Dundjerskima je jugoslovenski kralj Aleksandar Karadjordjević u agrarnoj reformi 1919. godine oduzeo više hiljada jutara zemlje… Kralj je lično išao kod Dundjerskih da ih upozna sa planom agrarne reforme i oni su rado pristali da daju značajan deo svoje zemlje ratnim veteranima i državi, budući da su i pre toga bili veliki dobrotvori“.

„Bogdan je bio poslanik… ali je najviše osporavana njegova odluka da 1942. godine prihvati mesto poslanika iz okupirane Bačke u madjarskom parlamentu“.

Bogdan Dundjerski je danas  najpoznatiji po dvorcu Fantast koji je izgradio 1925. godine. Prema Delićevoj knjizi Dundjerski je testament pravio dvaput. Prvi put je 1910. godine svu svoju imovinu zaveštao Mitropoliji Sremsko-karlovačkoj „u korist prosvete pravoslavnih Srba u mitropoliji“, ali „razočaran pasivnim odnosom Mitropolije prema kralju i državi u obe agrarne reforme kada mu je oduzeto više od polovine zemlje ‘iako je veoma kvalitetno obradjivana’, on je sačinio drugi testament kojim je 1940. godine sve ostavio Matici Srpskoj, ali za iste namene – stvaranje prestižne poljoprivredne akademije“. Matici Srpskoj zaveštan je i dvorac Fantast.

„Komunisti su Maticu optužili da je prihvatila zadužbinu ‘srpskog izdajnika i madjarskog plaćenika’ pa je ‘Zadužbina Bogdana Dundjerskog’ oduzeta“.

Matica srpska je podnela zahtev za povraćaj ove imovine, pa Delić citira izvor iz Matice srpske: „Imovina je javna i nalazi se u postupku restitucije, Zakon o vraćanju oduzete imovine i obeštećenju (član 62) izričito zabranjuje opterećenje i otudjenje imovine u postupku restitucije. Dakle, do završetka tog postupka imovina je u javnom (državnom) vlasništvu sa pravom korišćenja MK Grupe“.

Za Bogdana Dundjerskog i dvorac Fantast vezana je i jedna čudna ljubavna priča: „Nije se nikada ženio. Živeo je sa Marom Dinjaški, lepom ženom lokalnog kovača, kome je poklonio desetak jutara zemlje i odredjenu svotu novca da bi Maru prepustio njemu… Toliko je voleo Maru da je svog velikog prijatelja, poznatog srpskog slikara Uroša Predića zamolio da njen lik stavi u ikonu Bogorodice na ikonostasu njegove kapele“. Vredi je posetiti.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.

WP2Social Auto Publish Powered By : XYZScripts.com